Tèm lem nhất có lẽ phải nói tới vụ bài Quốc ca Việt nam. Đành rằng một yêu cầu của tin tức là phải  nhanh nhạy, nóng hổi. Nhưng cái sự nhanh chóng ấy phải đi cùng với một điều kiện khác còn quan trọng hơn, là chính xác. Ấy thế mà có lẽ vì muốn nhanh nhảu, giữa thời buổi tin tức bay rợp trời từ trang báo này sang báo khác cũng như đến tay người đọc chỉ trong vài giây, để làm người loan tin đầu tiên, nên một nhà báo viết về Văn hóa Nghệ thuật của tờ Thanh Niên, đã vội vã bê thông tin từ một trang mạng nước ngoài đưa lên báo mình mà không kịp đọc hết nội dung của tin gốc. Và như thế, từ  một tin tức mang tính không chính thức, nếu không muốn nói là tầm phào của trang thông tin có cái tên dịch từ tiếng Mỹ qua tiếng Việt cũng chính xác là Tầm phào (cracked.com, động từ  crack có một nghĩa là nói chuyện phiếm), cái tin về thứ hạng cao nhất của bài Quốc ca Việt nam, trở thành một tin hết sứ ctrang trọng và đáng tự hào, đến nỗi ngay sau đó hàng loạt báo khác, từ chính thống đến lá cải tào lao, đã đăng lại nagy lập tức. (theo một thống kê, có khoảng 70 trang cả thảy). Vấn đề nằm ở chỗ, nội dung gốc trên trang báo Mỹ nọ xếp hạng bài Tiến quân ca của Việt nam là bản quốc ca “hãi hùng”, gây “kinh sợ” (fear) nhất và họ còn dịch cả lời sang tiếng họ để chỉ ra yếu tố hung bạo (violent)  trong bài hát, và, họ dịch rất chính xác dù không có ý chỉ trích hay xuyên tạc. Còn qua tay của nhà báo Việt thì đã trở thành “hào hùng” nhất! Quả là giữa hãi hùng và hào hùng, chỉ cách nhau 2 con chữ, nhưng lại là cả một bài học lớn cho tòa báo lẫn nhà báo Việt nam.

Nếu như vụ trên chỉ là lỗi trong dịch thuật hay biên tập, thì chuyện Hiền Thục (vâng, lại cũng Hiền Thục) lại là một phạm trù khác của nghề báo! Từ một kênh thông tin kiểu bà tám trên diễn đàn của các bà mẹ ngồi lê , một nhà báo (?)  đã đẩy lên thành cả một nghi án về nhân cách, phẩm giá của một con người với tựa bài hết sức giật gân! Và khi đọc xong bài báo này, conSen nghi vấn về tư  cách của nhân vật trong bài thì ít, nhưng của nhà báo thì nhiều! (sở dĩ conSen đánh dấu hỏi ở trên, là bởi vì, với sự ra đời của hàng lọat các tờ báo mạng kiểu này, không rõ có mấy người trong số những người viết bài thực sự là nhà báo? tuy nhiên gọi họ bằng cái gì khác thì conSen cũng chưa thể nghĩ ra!).

Và, tốn nhiều giấy mực (à mà chính xác phải là dung lượng, cho nó hợp lẽ) nhất của các tờ báo là vụ nghi án (lại nghi án, thời buổi này người ta không xem xét gì hết, chỉ cần nghi là có thể la làng rồi) “đạo” nhạc được gán cho Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Khởi nguồn từ những thông tin hết sức chủ quan của một bờ lốc gơ (ger, không phải girl), vốn chuyên nghề đào bới xới dỡ quá khứ để hôi của, các báo đã phải xúm vào rùm beng và lôi hết nghệ sĩ nọ văn sĩ kia ra để mà giải oan cho vị nhạc sĩ mà di sản của ông đủ lớn khiến người ta phải ngưỡng vọng. Đành rằng tất cả các báo đều cực lực phủ nhận thông tin từ bờ lốc gơ nọ, thậm chí một nhà báo chuyên viết về âm nhạc của tờ TT&VH đã phải bày ra hẳn một cuộc mổ xẻ mang tính chuyên môn, để phân tích và kết luận rằng nghi án kia là không thật, nhưng nếu các nhà báo đừng quá chú trọng đến phát ngôn hết sức tào lao kia, thì cái sự bôi gio giát giấu vào mặt người để hòng làm rạng rỡ cái mặt mình đã không mỹ mãn đến như vậy!

Âu cũng do sự thế nhiễu nhương quá chăng, hay conSen, vốn tiêm nhiễm cái thói tọc mạch của các bà nhà quê, mà đâm ra già chuyện?

“Chúng ta chỉ học những cái “đại ý”, cần cho yêu cầu sống tức thì của mình, “hớt” những cái cần, cái trên bề mặt và dừng lại ở đó” – đó là những chia sẻ của nhà văn Nguyên Ngọc trong cuộc tọa đàm Bản sắc dân tộc, bản sắc đa dạng vừa diễn ra tại Hà Nội.

Cuộc tọa đàm với sự thuyết trình của nhà văn – nhà nghiên cứu Nguyên Ngọc và GS Alain J. Lemaitre (Pháp) tại Trung tâm văn hóa Pháp (42 Tràng Tiền, HN).

Trong phần thuyết trình của mình, nhà văn Nguyên Ngọc nhấn mạnh: Bản sắc, đặc biệt là bản sắc dân tộc là một khái niệm được nhắc nhiều ở VN và trên thế giới trong những năm qua, khi mà tiến trình toàn cầu hóa đang mở rộng, làm mờ đi các ranh giới cũ, khi mà các xung đột quốc gia, sắc tộc nhân danh bản sắc vẫn không ngưng nghỉ. Các cá nhân và cộng đồng đối mặt với những mối lo sợ về sự mất mát và yếu thế trước những sự khó xác định về bản sắc dân tộc.

Trao đổi với TT&VH, nhà văn Nguyên Ngọc cho biết:

- Bản sắc cũng có những thăng trầm của nó. Nó chẳng đứng im mà có những biến đổi nhất định. Nó là một phạm trù lịch sử, được hình thành trong lịch sử, do những điều kiện khác nhau của lịch sử, là hiện tượng động chứ không phải tĩnh. Nó là của con người, tức là một cơ thể sống, và cũng như mọi cơ thể thật sự sống, nó chỉ có thể sống bằng quá trình “trao đổi chất” với môi trường xung quanh. Nó không mâu thuẫn đối lập với hội nhập, thậm chí ngược lại chỉ có thể tồn tại và phát triển bằng hội nhập. Nó sống bằng thường xuyên tiếp xúc, trao đổi với cái khác mình.

Việc chống ngoại xâm triền miên và cốt lõi sâu xa nhất là chống đồng hóa khiến người Việt Nam rất nhạy cảm đối với vấn đề bản sắc dân tộc. Ở Việt Nam, gắn liền với bản sắc dân tộc là tư duy về cộng đồng.

* Vậy theo ông, sự chủ động tiếp nhận văn hóa trong quá trình phát triển của chúng ta như thế nào?

- Việt Nam là nước nằm ở trung tâm của Đông Nam Á cổ. Việt Nam có sự giao lưu với nhiều nền văn hóa. Sau khi thoát khỏi đô hộ 1.000 năm của Trung Hoa thì chúng ta lại chủ động tiếp nhận Nho giáo của họ, tiếp nhận mô hình tổ chức Nhà nước trung ương tập quyền ở triều đình nhưng vẫn giữ những lối sống văn hóa cổ truyền ở làng xã, những ứng xử văn hóa. Tuy nhiên, điểm yếu của việc tiếp nhận này là bộc lộ ý thức thực dụng có thể kéo dài và ăn sâu trong tâm thức người Việt, khi chúng ta chỉ học những cái “đại ý”, cần cho yêu cầu sống tức thì của mình, “hớt” những cái cần, cái trên bề mặt và dừng lại ở đó. Ví dụ như Phật giáo, ở cấp triều đình chủ yếu khai thác cho mục đích cai trị, ở cấp nhân dân thì hòa trong đạo lý nhân ái, ít khi tìm hiểu Phật giáo như một ngành triết học uyên thâm.

* Tức là chúng ta có sự tiếp nhận hời hợt, không đến nơi đến chốn. Vậy muốn thay đổi điều này thì phải làm thế nào, thưa ông?

- Việt Nam có điều kiện lịch sử đặc biệt, điều đó vừa tạo nên sự khôn ngoan của người Việt bên cạnh đó cũng tạo ra hạn chế cho người Việt. Việc tiếp nhận hời hợt này cũng một phần do yếu tố lịch sử. Theo tôi, muốn thay đổi trước hết là phải nhận ra. Tôi nghĩ, sở dĩ trước đây chúng ta chưa thay đổi được mạnh mẽ, trước hết là vì chúng ta chưa nhận ra được điều này. Chúng ta nói quá nhiều về bản sắc, lo quá nhiều về bản sắc, nhưng chúng ta không nhận ra được bản chất. Khi nhận ra được điều này chúng ta sẽ có cách thay đổi, tôi tin là như vậy.

* Giáo dục là một yếu tố quan trọng với sự chuyển giao và hội nhập văn hóa. Ông có đánh giá như thế nào về giáo dục nước ta hiện nay?

- Trong giáo dục của chúng ta hiện nay, việc xây dựng tư duy độc lập vẫn còn chưa tốt. Tôi đã gặp nhiều bạn rất trẻ nhưng đã có những suy nghĩ khá sâu sắc về những vấn đề văn hóa và giáo dục, thậm chí nhiều bạn còn có suy nghĩ và đòi hỏi nhiều hơn những điều tôi đã nghĩ. Do đó, khi xuất hiện những người trẻ có suy nghĩ này thì tôi tin rằng giáo dục có thể thay đổi và phải thay đổi. Khi chưa có những nhu cầu như thế trong xã hội thì giáo dục vẫn còn trì trệ, nhưng khi có những nhu cầu mới thì giáo dục phải thay đổi. Nhưng nếu không tạo áp lực cho nền giáo dục thì sẽ khó có sự thay đổi.

Từ TH&VH

Lẳng lơ thì cũng chẳng mòn

Chính chuyên cũng chẳng sơn son để thờ

thì, vào trong miền Nam, lại có một kiểu “chính chuyên” khác:

Má ơi con má chính chuyên

Ghe bầu đi nói  một thiên cá mòi

Không tin mở hộp ra coi

Rau răm ở dưới cá mòi ở trên.

Cái chính chuyên đáng giá hẳn một thiên cá mòi của cô gái, mà bà mẹ trông chờ, hóa ra chỉ là sự bẽ bàng khi sự thật được phát hiện: rau răm ở dưới cá mòi ở trên. Rau răm ở đây tượng trưng cho sự  cay đắng, phũ phàng của sự thật, rằng cô gái đã không còn nguyên vẹn nữa rồi.

Bởi vậy mới có cảnh:

Má ơi con má hư  rồi

Má đừng trang điểm phấn dồi uổng công!

hoặc

Má ơi con má hư  rồi

Còn đâu má gả, má đòi bạc trăm?

Mấy câu ca dao trên, thường gặp ở các tỉnh miền Nam, châm biếm một cách nhẹ nhàng việc các cô gái trót hư mà làm vẻ “chính chuyên”, cũng cho thấy một cách nhìn về quan điểm cưới xin và đức hạnh của người con gái trong văn hóa Nam bộ một thời đã xa.

Chuyến này thì nó phải quan tâm thôi! Bởi vì tuy nó chữ nghĩa nhấp nhem nhưng mà nó cũng hiểu phần nào rằng “quyết định” thì có nghĩa là phải chấp hành rất chi là nghiêm túc, còn “đề án” thì rõ ràng phải là cái gì đó to tát ghê gớm và rất ư là quan trọng rồi! Thế là, conSen, với tinh thần phát huy quyền và nghĩa vụ công dân của nó, sau một hồi coi ngó này kia, quyết định tranh thủ bữa chợ, trích nửa tháng lương của nó mà tậu ngay cho được hai bộ “quốc phục”,cho bằng chị bằng em. Kiểu gì dăm bữa nửa tháng nữa, khi cái “đề án” kia xong rồi, nó lại chả có dịp diện “quốc phục” mà nô nức hồ hởi ra phố với bà con! 

Ấy thế rồi, sau khi sắm xong cái khoản “quốc phục”, thì trong lòng nó cứ háo hức không yên! Nó tự khen mình quá ư là nhanh nhảu conSen và gương mẫu công dân vô cùng! Rồi thì nó cứ trông cho Cô nó chóng đi làm về, để còn khoe cái “quốc phục” của nó. Rõ là cái thói đờn bà coi gái nó thế! conSen háo hức tới nỗi, Cô nó vừa mở của vô nhà là nó đã xấn xả chạy ra suýt nữa tông Cô nó té lăn chiêng:

-Cô, Cô sắm quốc phục chưa đó?

Cô conSen, còn chưa kịp hoàn hồn vì nỗi con ở lạ lùng, mắt tròn mắt dẹt.

-Sen ôi mày giết Cô đấy à! Mà quốc phục với chả quốc phéo gì đấy!

-Thì, người ta nói trên báo là sắp cho cả nước mặc quốc phục kìa Cô!

Bây giờ thì Cô nó đã kịp hiểu ra!

-Nhưng mà đấv là người ta chỉ mới đề án thế thôi, nỡm ạ!

conSen, làm ra bộ tinh khôn mà ngúng ngẩy với Cô nó rằng:

-Thì, đề án mai mốt người ta nghiệm thu, công bố, là thành sự thiệt chớ gì!

rồi nó thủng thẳng đi vô bếp tiếp tục công việc dở dang của nó, vừa  làm ra vẻ rất chi là trọng đại bí mật mà hỏi cô nó rằng:

-Vậy chớ, đố Cô biết quốc phục người ta bận cái gì?

-Ờ thì..chắc là áo dài hả Sen?

conSen, được dịp coi Cô nó như con rận khi thấy rằng cái trứng, là nó đây, còn khôn hơn Cô nó chán vạn lần:

-Áo dài thì ai mà mắc công chọn làm gì cho mệt hả Cô. Mà, áo dài thì mấy bà Hơ Mông quen mặc váy làm sao mấy bả chịu bận, bít bùng vậy, còn đâu  mà Hơ Mông được nữa! Chắc là hổng được rồi!

-Hay là áo tứ thân hở Sen?

-Áo tứ thân thì cái váy nó thùng thà thùng thình vậy, mấy nhỏ con gái dưới quê đi qua cầu khỉ đặng cho mấy anh bơi xuồng dưới kênh chìm xuồng hết sao Cô!

quả thật Cô conSen cũng không nghĩ ra được cái quốc phục nó sẽ là cái gì!

-Vậy chắc là xường xám? Xà rông? Hay là đóng khố hả Sen?

-Hứ!

-Mày nói hay thế, vậy chứ mày có biết quốc phục là cái chi hay không?

đây là lúc mà conSen có dịp tỏ rõ sự khôn ngoan của nó, cũng như khoe với Cô nó cái món quốc phục mà nó đã cất công đi lựa cả tiếng đồng hồ!

-Biết chớ sao không Cô! Con mua rồi nữa à!

trong khi conSen cười ỏn ẻn thì Cô nó há hốc ra mà ngó nó như thể nó có tới ba đầu sáu tay mười hai con mắt! Rõ ràng là cái kế kích động của nó đã thành công mỹ mãn bởi Cô nó không giấu được vẻ tò mò mà sán lại bên nó thủ thỉ:

-Mày biết đấy là cái gì hử Sen, bảo Cô với?!

conSen, không nói không rằng, rất chi là trịnh trọng mà cũng không kém phần úp mở như  kiểu nó sắp “hé lộ” ảnh nóng động trời, vừa tủm tỉm vừa từ tốn, khoắng tay vào trong rương của nó mà lôi ra đưa cho Cô nó, Hai-bộ, Bí ki ni!

Cô của conSen, sau một thôi hồi hộp, suýt chút nữa thì chết ngất vì hoảng hồn!

-Ối trời ơi Sen ôi! Ai bảo với mày cái này là quốc phục hử?

-Đợi gì ai nói, tự con biết mà. Thì hổng tin, cô giở báo ra mà coi! Hổng phải quốc phục là thứ người ta mặc thường xuyên hằng ngày, mà cả nước ai cũng mặc được hay sao? Con coi báo, thấy ngày nào người ta cũng đăng hình mấy cô người đẹp bận cái này! Mà người đẹp là bộ mặt của đất nước rồi còn gì nữa, vậy thì quốc phục trăm phần trăm dứt khoát là cái này!

nói tới đó thì, conSen lật đật chạy vô buồng lấy chai dầu gió.  Bởi vì, sau khi hùng hồn tuyên bố nó đã chọn được quốc phục, conSen quay lại thì thấy, Cô nó đã lăn ra chết giấc giữa nhà!

Hậu truyện:

Cô của Sen, sau khi chết đi sống lại, đã phải bấm bụng bỏ tiền ra mà mua lại hai bộ “quốc phục” kia của nó, cốt chỉ để thủ tiêu! Bởi cô nó lo sợ rằng một ngày xấu trời kia, sau khi biết người ta không ai chọn Bikini mà làm quốc phục, lỡ buồn tình conSen nó lôi ra làm “gia phục” mà bận đi tới đi lui trong nhà, thì, Thày nó một ngày ắt phải chảy máu mũi tám lần và biết đâu chừng, có khi vì sặc nước dãi mà chết!

1. Các nhà thờ Trung cổ bằng đá núi lửa ở Lalibela, Ethiopia

Quần thể 11 ngôi nhà thờ Trung cổ nằm trong một ngôi làng nhỏ của Lalibela thuộc về một thánh địa, đó là lý do tại sao chúng ít được giới thiệu  đến khách  du lịch. Tuy nhiên bạn không nhất thiết phải là người sùng đạo mới có thể đến chiêm ngưỡng kỳ quan này. Truyền thuyết  kể rằng một chuyến viếng thăm Jerusalem vào thế kỉ 13 đã gợi cảm hứng cho Vua Lalibela xây dựng một thành phố thiêng  ở Ethiopia. Các thợ xây đã được lệnh phải tạo ra một quần thể các nhà thờ tạc ngầm vào  đá trong một khu vực có nhiều nham thạch núi lửa màu đỏ. Trong số các công trình, có một nhóm gồm bốn kiến trúc gây ấn tượng mạnh, đó là Nhà của Emmanuel, Nhà của Mercurios, Nhà của Gabriel và Nhà của Abba Libanos, được tạc từ cùng một khối đá và chúng liên thông nhau bởi một hệ thống đường ngầm.

2. Quần thể các ngôi đền cổ xưa nhất Cambodia thuộc tỉnh Kampong Thom

Được xây dựng trong suốt thế kỉ thứ 7, quần thể 52 ngôi đền có tên Sambor Prei Kuk là những dấu tích còn lại sau cùng của nơi từng là cố đô vương quốc  Chân lạp, vương triều đã từng một thời cai quản hầu hết đất nước  Cambodia ngày nay. Rải rác trong phạm vi 3 dặm vuông của một khu rừng già thuộc tỉnh Kampong Thom, quần thể các ngôi đền này được dựng lên trước Angkor hằng 600 năm. Một điều đáng ngạc nhiên là chúng lại hoàn toàn nằm ngòai tầm ngắm của các khách du lịch. Chỉ có khoảng hơn 5,000 khách quốc tế từng đến đây so với hàng triệu  người đã từng đến thăm Angkor.

3. Những đài tưởng niệm cổ xưa nhất  trên quần đảo Malta và Gozo

Những ngôi đền đá nằm trên quần đảo thuộc Địa Trung hải, giữa Đảo Sicily và Tunisia, không phải là một địa điểm du lịch nổi tiếng. Tuy nhiên, từ 5,000 năm trước Công nguyên, nơi này đã là nơi hành lễ của rất đông các tín đồ. Đáng chú ý nhất trong quần thể các ngôi đền này là Hagar Qim, ngôi đền to lớn nhất nằm trên một ngọn đồi ở bờ biển phía Nam Malta, được xây dựng từ các khối đá sa thạch với các khung vòm cửa bán nguyệt hoặc kiểu gác lanh-tô như  các vòm đá ở Stonehenge, nước Anh.  Di chỉ Hagar Qim đã được khai quật từ  giữa thế kỉ 20 và hiện nay hầu hết các hiện vật được trưng bày ở bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Valletta, tuy vậy bạn vẫn có thể nhìn thấy các chạm khắc trang trí mô-típ  hình xoắn ốc, các loài thú và nữ thần trên tường, và điều ấn tượng nhất là tất cả chúng được tạo tác từ những công cụ hết sức giản đơn là rìu và dao đá.

4. Cung điện thách thức trọng lực ở Lucknow, Ấn độ.

Nằm ở phía Đông bang Uttar Pradesh, cung điện với thiết kế cầu kỳ này là một sự pha trộn giữa kiến trúc Châu Âu và Ả rập, được xây dựng giữa thế kỉ 18 bởi lãnh chúa Nawab Asaf-ud-Daula. Điểm độc đáo của cung điện này là gian sảnh đường Bara Imambara với mái vòm có độ rộng đến 50m, và chiều cao bằng một tòa nhà 3 tầng mà không hề có cột hay dầm xà chống đỡ. Nó được xây dựng hoàn toàn bằng kỹ thuật xếp gạch chèn theo kiểu cấu trúc vỏ trứng. Ngoài ra cung điện này còn có cả một hệ thống mê cung kỳ bí có tên gọi Bhulbhulaiya với hơn 1,000 hành lang hẹp, một thánh đường tuyệt đẹp và sân vườn được tỉa tót công phu.

5. Choquequirao, thành phố đã mất của người Inca, Peru.

Di tích thuộc thế kỉ 15 này nằm ở độ cao 6,000 bộ, bao gồm một quảng trường trung tâm và rất nhiều các thềm dốc từ các hướng. năm 2006 nó đón khoảng 7,000 du khách đến thăm viếng, con số này chỉ bằng 1 phần trăm so với số khách đến Machu Picchu. Thế nhưng di tích này có ý nghĩa không kém phần quan trọng so với Machu Picchu: nó có diện tích tương đương, và được cho là trung  tâm tôn giáo chính cũng như cuối cùng của người Inca trước khi đế chế này suy tàn. Một điều hạn chế là để đến được Choquequirao, du khách phải đi bộ một quãng đường 20 dặm từ thị trấn gần nhất.

6. Isfahan, thành phố tráng lệ đến bất ngờ ở Iran

Vốn từng là thủ đô của đế chế Ba Tư dưới thời quốc vương Abbas khoảng những năm 1600, trung tâm của Isfahan là khối dinh thự của nhà vua, với một quảng trường ở giữa bốn phía bao bọc bởi các công trình lộng lẫy và đồ sộ: phía Nam là thánh đường hoàng gia ốp gạch khảm lóng lánh, phía Bắc là cổng dinh thự Qaysariyyeh, ngôi đền Sheykh Lotfollah ở phía Đông và phía Tây là lối vào dinh thự Ali Qapu với vườn thượng uyển. Các ban công kín đáo của dinh thự Ali Qapu là nơi quốc vương và các vị khách ngồi xem các trận đấu côn cầu (polo), các cuộc đua ngựa và thậm chí là các buổi hành hình. Bên trong dinh thự là các cầu thang xoắn ốc dẫn đến các tầng, với những mảng tường trang trí bằng các  tranh vẽ cầu kỳ, và cả một phòng hòa nhạc được trang hoàng bằng những hốc tường và gờ chỉ phức tạp.

7. Các nhà thờ gỗ ở Karelia, liên bang Nga

Được xem như một bảo tàng ngoài trời của các kiến trúc gỗ tinh vi, với gần 90 công trình hoàn toàn bằng gỗ. Quần thể kiến trúc này nằm trên đảo Kizhi trong hồ Onega. Để đến đây bạn sẽ mất một đêm đi tàu lửa từ Moscow hay St.Petersburg. Nổi bật nhất trong số đó là Kizhi Pogost, một công trình với tường thành vây xung quanh, bên trong là một tháp chuông hình bát giác và hai nhà thờ được xây dựng từ thế kỉ 18. Toàn bộ phần mái vòm hình chóp củ hành tráng lệ gồm 22 tầng của nhà thờ cao 121 bộ có tên là Đức Chúa biến hình (Transfiguration of Our Savior) được lợp bằng gỗ  dương và một điều đáng kinh ngạc là quá trình xây dựng  hoàn toàn không dùng đến  bất cứ  một cái đinh nào.

8. Tượng Phật khổng lồ ở Sichuan, Trung Quốc

Những người thợ đã làm việc trong suốt gần hết thế kỉ thứ 8, khoảng 9o năm, để hòan tất bức tượng cao 233 bộ được tạc vào một vách núi. Bức tượng có tên  Leshan Giant Buddha là tượng phật lớn nhất thế giới, nằm cách Thượng Hải 1,400 dặm về hướng Tây, và vì xa xôi như thế nên hầu như  ít được biết tới. Với kích thước khổng lồ như thế, tai của tượng Phật đã có chiều cao bằng một ngôi nhà 2 tầng, và các ngón chân thì to đến mức người ta có thể thoải mái ngồi trên đó. Để có thể mục kích toàn bộ tượng Phật, khách viếng thăm phải đi theo 250 bậc thang của một con dốc để xuống đến chân tượng hoặc có thể chiêm ngưỡng bức tượng từ những con thuyền chạy trên sông vì bức tượng được tạc trên vách núi nơi hội tụ của 3 con sông.

9. Quần thể kiến trúc Maya ở El Mirador, Guatemala

Lòng chảo Mirador, nơi được gọi là cái nôi của nền văn minh Maya, được che dấu bởi rừng già ở miền Bắc Guatemala từ hơn 2,000 năm qua, và vì thế còn trong tình trạng khá hoàn chỉnh. Quần thể này bao gồm 5 cụm đô thị có tên El Mirador, Nakbe, Xulnal, Tintal và Wakna là những điển hình của văn minh Maya mà mỗi công trình đều có diện tích lớn hơn và niên đại cổ hơn so với Tikal (một di tích Maya nổi tiếng hơn) hàng ngàn năm. Ở đây người ta có thể thấy những phát kiến đáng kinh ngạc, như  các đền đài kích thước vĩ đại hay các kim tự tháp khổng lồ-trong số đó là kim tự tháp La Danta, được biết đến như là kim tự tháp lớn nhất thế giới về khối tích-và cả hệ thống đường giao thông đô thị  đầu tiên của thế giới.

consen dịch

Nhà đấu giá Profiles in History vào hôm thứ Tư  cho biết họ hy vọng sẽ bán được với gía chót là 200,000 usd cho bản chép tay lời bài hát “Lucy in the Sky with Diamonds” của Lennon vào một phiên đấu giá trong tháng tới ở Beverly Hills.

Đây là một trang ghi phần lời của bài hát nói trên với phác thảo bằng tay  đơn sơ thể hiện hình ảnh nhóm bốn người  trong một gian phòng, nhìn qua  khung cửa sổ có buông rèm.

Khi bài hát đậm chất liêu trai này được phát hành năm 1967 trong album “Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band,” đa phần thính giả và giới truyền thông đã đoán định rằng nó ám chỉ  tới lọai thuốc kích thích LSD, do những chữ viết tắt của tên bài hát, Lucy, sky và diamonds.

Tuy nhiên Lennon luôn phủ quyết quan niệm này, mặc dù ông đã từng có nhiều kinh nghiệm với chất kích thích. Lennon nói ông không hề nhận ra việc đó cho đến khi sau này phát hiện ra sự trùng hợp.

Theo như Lennon và các thành viên khác của The Beatles thì cảm hứng của bài hát đến từ một bức tranh của Jullian, con trai Lennon, vẽ bạn học Lucy của cậu. Jullian đã cho bố xem bức tranh và bảo: “Đó là Lucy đang trên bầu trời với những viên kim cương!”.

Vào năm 2007, một phụ nữ người Anh là Lucy Vodden tiết lộ bà chính là nhân vật Lucy và là nguồn gốc của sự ra đời bài hát này. Bà qua đời vào năm 2009.

Bất chấp mọi lý giải về nguồn gốc của bài hát, cuộc tranh luận về sự liên quan đến LSD vẫn tiếp diễn, một phần cũng do ca từ và giai điệu khá lạ lùng của bài hát.

consen dịch

Theo Reuteurs

The Nutshell

với diện tích 105 bộ vuông, nằm trên con đường được hình thành từ thời trung cổ, quán bar này mở cửa phục vụ từ năm 1867

và chỉ đủ chỗ cho tối đa 20 người tụ tập.

12Sqm Bar and Café

quán bar 12Sqm Bar and Café ở Bắc Kinh, có thể phục vụ một lúc khỏang 2 tá khách.

nhưng có đến 140 loại thức uống khác nhau, bao gồm cả các lọai bia nhập khẩu với giá thấp nhất 3 usd.

Slims Elbow Room

nằm trong một khu vực mua sắm đông đúc thuộc Cabo San Lucas, Mexico, quán bar  Slims Elbow Room chỉ đủ chỗ kê…4 chiếc ghế.

các phiếu tính tiền (được in dưới dạng một tờ usd) của khách được dán lên tường như một cách  kỉ niệm

Piano Bar

nội thất Piano bar ở Tokyo được trang hoàng theo kiểu  lâu đài ở Đức, với đèn chùm pha lê và tường bọc nhung đỏ

ở đây khách hàng được uống coctail trong những ly thủy tinh có thiết kế lạ lẫm.

Mou Very

quán  bar Mou Very ở Dunedin, New Zealand với chiều ngang chưa đến 6 feet

Olivier Lequeux, ông chủ của Mou Very

Close Quarters Pub

nằm trên một con đường khá yên tĩnh thuộc thị trấn Avon Lake, bang Ohio, Mỹ.

dây chão buồm, các bưu thiếp cũ, cờ của các câu lạc bộ du thuyền được dùng để trang hoàng cho nội thất của Close Quarters

Smallest Bar

được xây dựng từ một  hành lang  trên con đường nhộn nhịp Duval thuộc Key West bang Florida, Smallest Bar có diện tích chỉ bằng 72 bộ vuông.

Oasis Roadhouse

là quán bar duy nhất trong bán kính 37 dặm, Oasis Roadhouse nằm ở nơi hẻo lánh nhất thuộc bang Queensland nước Úc.

với diện tích 21 bộ vuông và 2 người chủ, trong khi nơi quán bar tọa lạc, thị trấn Bắc Queensland, dân số chỉ có…3 người.

The Rake

quán bar The Rake được cho là nhỏ nhất ở Lodon, nhưng lại có bộ sưu tập đến 160 nhãn hiệu bia khác nhau trong đó có cả  những lọai đến từ các nơi xa xôi như  Corsica, Indonesia, hay  Mozambique.

Smallest Whisky Bar on Earth

thuộc thành phố Grisons, Thụy Điển. quán bar này đã được tổ chức kỷ lục  Guiness công nhận là “quán bar có giấy phép chính thức nhỏ nhất thế giới”.

conSen dịch.

Ông được các nhà thiết kế đương đại xem như bậc thầy về năng lực tạo hình và việc sử  dụng màu sắc, chất liệu cũng như kiểu dáng. Triển lãm này với hơn 80 tác phẩm tiêu biểu cho sáng tạo của Capucci, bao gồm cả các bản vẽ và phác thảo nguyên thủy, được xem như  là một cái nhìn tổng quát đầu tiên về toàn bộ sự  nghiệp của ông ở Mỹ.

Toàn bộ triển lãm bao gồn các giai đọan làm việc của ông, từ khi bắt đầu vào nghề thiết kế với tư  cách là một “cậu bé thiên tài” của thời trang Italia, cho đến những sáng tạo mang tính huyền thoại như các bộ váy mang tính đêu khắc-trong đó bao gồm bộ sưu tập mang tên  “Colonna” th ực hiện năm 1978, lấy cảm hứng từ các thức cột Doric-cũng như các tác phẩm điêu khắc thời trang thực hiện năm 2007 nhằm tôn vinh thành phố Florence.

Các tác phẩm của Capucci tại triển lãm

Capucci xem các sáng tác của ông như là một “nghiên cứu về kiểu dáng” dựa trên cảm hứng từ nghệ thuật, kiến trúc và thiên nhiên. Công việc của ông bắt đầu với sự khởi sắc của công nghệ thời trang Italia sau Thế chiến II. Ông lập ra nhà Mốt cao cấp của riêng mình vào những năm 1950 ở Rome khi mới ngoài 20 tuổi. Đến năm 1956, ông được báo chí quốc tế công nhận là nhà thiết kế hàng đầu Italia, với mô tả “mãnh liệt,  giàu tưởng tượng và sáng tạo bay bổng”. Năm 1962 ông chuyển sang Paris, thực hiện cùng lúc các bộ sưu tập mang tính cổ điển và thực nghiệm, kết hợp một cách đáng ngạc nhiên các loại chất liệu như nhựa và đá. Capucci trở lại Rome 1968 và làm việc như một nhà thiết kế thời trang và một nghệ sĩ.

Với Capucci, công việc sáng tạo hòan toàn là  kết quả của quá trình trải nghiệm cảm xúc. Ông mô tả nó như là một sự xâm lăng của nghệ thuật: cái đẹp, màu sắc, xúc cảm, thanh âm, tính tự nhiên và chất thơ, tất cả đem lại cho người xem một trải nghiệm kỳ diệu và khó quên

conSen dịch

TheoPhiladelphia Museum of Art

“Tôi chưa bao giờ từng phải sửa sang sắc đẹp bằng dao kéo cả. Trong khi rất nhiều ca sĩ Pop khác thì có đấy!”. Nữ ca sĩ quái chiêu này tiết lộ như thế. Cô còn cho biết thêm quan điểm của mình về vấn đề này:

“Theo tôi việc nghệ sĩ muốn thay đổi hình tượng của mình một cách không an toàn thông qua việc phẫu thuật thẩm mỹ là vô cùng tai hại so với việc tìm cách thể hiện và làm thay đổi cơ thể mình một cách nghệ thuật.”

“Quí vị có biết có bao nhiêu người mẫu hay nữ nghệ sĩ xuất hiện trên bìa các tạp chí với khuôn mặt mới toanh vừa được chỉnh sửa? trong khi tôi thì không bao giờ!” cô nói.

“Tôi là một nghệ sĩ, và tôi có năng lực cũng như  sự  tự  do trong việc chọn cách thức mà cả thế giới này sẽ hình dung về tôi như thế nào.”

Hãy cùng xem cách mà Lady Gaga xuất hiện trước cả thế giới chỉ cần với tài năng âm nhạc  và sự  biến hóa tài tình không cần đến dao kéo:

conSen dịch

Theo Rolling Stone

Bài viết của Phong Vân trên Thethaovanhoa

Triển lãm “Made in Hương”: Những chân dung “thị thành”

(TT&VH) – Triển lãm Made in Hương đang gây ra những cú sốc nho nhỏ trong giới mỹ thuật Thủ đô hiện nay. 23 bức tranh khổ lớn, thường là 180cm x 180cm hoặc 160cm x250cm, bức tranh nào cũng chỉ có 1 nhân vật. Cô gái trong tranh được nhìn ở nhiều góc khác nhau, có khi chính diện, có khi từ trên xuống, có khi nhìn ngang. Và dù được nhìn từ góc nào, các cô cũng muốn được nhìn thẳng lại người đối diện…

1. Cô gái trong tranh nào cũng có đôi mắt to, đen, hàng mi dài dần về phía đuôi mắt, đôi môi dày, cong, hờn dỗi. Cô gái nào cũng nhuộm tóc, hoặc để suôn thẳng, hoặc uốn cong thời trang. Cô gái nào cũng không giấu vẻ ngoài gợi cảm, áo cài hững hờ, được gắn những hạt óng ánh, hút ánh nhìn người đối diện, quần ống túm. Có cô gái hiện lên trong dáng vẻ của một người đang ở một góc riêng tư hoàn toàn, sexy chiều chuộng bản thân…

Mắt cá, sơn dầu trên vải bố, kích thước 160xm x 250cm

Cô quan tâm và quan sát cuộc sống của thế hệ mình. Những góc riêng tư cũng được cô chú trọng nhưng là những góc riêng tư đồng điệu của nhiều người cùng thế hệ cô. Nội dung nghệ thuật này không có nhiều họa sĩ thuộc thế hệ của cô theo đuổi. Chính vì vậy, có lẽ phải nói, Hương đã làm nên một cái khác ngoạn mục với triển lãm này.

2. Những bức tranh cũng như nhân vật trong đó vậy, quyến rũ bởi vẻ ngoài, gây ấn tượng ban đầu mạnh mẽ với người đối diện và có thể trở thành những vật trang trí đẹp trong một không gian hào nhoáng. Hương vẫn đang mô tả chân dung thế hệ của cô, một sự mô tả kỹ lưỡng và chân thực, không e ngại hay “tế nhị”.

Vì vậy, các bức tranh của cô cũng không giấu được sự lệ thuộc nhất định của tác giả vào cái hiện thực mà cô muốn thể hiện trên tranh, mặc dầu kỹ thuật hình họa tốt thoạt tiên có thể giúp che lấp đi sự lệ thuộc ấy. Nhìn rộng ra một chút, nghệ thuật thì có lẽ không nên dừng lại ở sự mô tả thực tại. Nó nên mở ra được nhiều lối đi cho người thưởng ngoạn, dẫn dụ họ cùng khám phá những chiều kích khác nhau ẩn phía sau bề mặt ấy. Sự mô tả chỉ là bước đi đầu tiên của nghệ thuật, cho dù đó là loại hình nghệ thuật nào. Cũng như Hương nói trong buổi khai mạc triển lãm, cô đang bước những bước đầu tiên trên con đường của riêng mình. Dù thế nào, đây cũng là những bước đi đẹp của Hương và khiến người khác hi vọng nhiều hơn ở cô trong những bước đi tiếp theo, những triển lãm tiếp theo.

Bài của tác giả Tịch Ru trên soi.com.vn

Made in Huong: Nhiều màu sắc
không có nghĩa là đậm đà

Party – sơn dầu trên canvas, 180 x 180cm (rất tiếc là bức này không được triển lãm) 

Đi xem triển lãm cá nhân đầu tay của họa sĩ trẻ Trần Thị Hương, tuy cũng là loại tranh kiểu đề cao chủ nghĩa cá nhân nhưng phải công nhận tác giả vẽ rất nữ tính. Một cô gái đỏm dáng, thích làm điệu, hơi tỉ mẩn trong những cánh bướm, phủ vài lớp nhũ óng ánh… hết sức con gái

Đầu tiên là lời giới thiệu tác giả với những câu hỏi muôn thủa mang tính “ triết học”, được đặt ngay lối ra vào cùng với tấm ảnh chân dung tác giả. Những câu hỏi hơi có phần đao to búa lớn và mang tính cảnh vẻ, trang trí là chính cho các tác phẩm trong kia. Đó là những gì tôi cảm thấy khi đi xem vài vòng và quay trở lại với lời giới thiệu. Có lẽ tranh Hương giản dị hơn. Giản dị hơn cả chính tên tranh.

Tôi không thích nét vẽ của Trần Thị Hương lắm, vì những khuôn mặt trong tranh hơi thiếu biểu cảm, mọi thứ hơi khô cứng, nhìn qua đôi khi thấy giống với vài cách vẽ truyện tranh Nhật Bản. Nhưng phải công nhận tranh rất có màu sắc, đánh mạnh vào thị giác, đưa được thế giới của Computer, của những MTV, của Hollywood, của manga Nhật Bản (ý kiến cá nhân tôi nhé) vào những bức tranh. Ở đây, tính hội họa cũng bị mập mờ giữa sự ảnh hưởng của công nghệ, sự khéo tay và cảm hứng của từng nét vẽ. Các sắc thái trên tranh có vẻ đơn điệu, mặc dù tranh vẽ các đề tài khác nhau đấy nhưng cách xử lí bề mặt tranh chả có gì thay đổi: đều đặn, sạch sẽ và còn phải nói là khá quen tay.

Góc riêng – sơn dầu trên canvas, 180 x 180cm. Bức này cũng không được triển lãm. 

Xem tranh xong, cá nhân tôi cứ thắc mắc: vậy tác giả đang lên án xã hội vật chất hay đang đề cao nó? Tác giả là người có cuộc sống vật chất quá thừa mứa, đã quá ngao ngán về nó rồi, nên vẽ để lên án nó chăng? Hay tác giả đang điên cuồng và là nạn nhân với thế giới đó, muốn thoát ra và trở về với con người nguyên sơ?

Bức Sống là cái nhìn muốn giải thoát khỏi cuộc sống, hay là muốn sống đúng cách? Những cái giây rợ lằng nhằng nối từ mặt ra nghĩa gì nhỉ? Truyền ý nghĩ vào computer, hay quá lệ thuộc vào computer. Tác giả muốn chống lại điều đó hay thích thú với nó?

Sống (Vitality), sơn dầu, 180 x 180cm 

Bức Dream như một cơn ác mộng bị nhấn chìm bởi đống giầy cao gót đồ hiệu tượng trưng cho thế giới vật chất quá xa hoa hay là đang hạnh phúc với niềm mơ ước của những vật chất nhỏ nhoi đạt được?

Dream, sơn dầu trên canvas, 180 x 180cm 

Bức Bình yên là cảm giác chao đảo của lũ vịt giời đang bay và cô gái đang rơi tõm xuống, thế là bình yên của đám vịt trời bị đánh mất, hay sự ám ảnh của giấc mơ?

Với bức Tồn tại, cô đang tồn tại lơ lửng trong không trung với trạng thái không trọng lượng với niềm thích thú, hay cô muốn rơi xuống để hiểu được cảm giác trong lượng đang kéo bạn về với sự thật của tồn tại? Hay muốn xa rời với những vệ tinh xung quanh mình để trở về với thiên nhiên thuần khiết?

. 

Ngày yêu là một cái gì đó đầy sexy và dục vọng cuốn hút chăng? Hay là một câu nói khiêu khích đầy tình tứ của tác giả gửi cho người xem?…

Ngày yêu – sơn dầu trên canvas, 180 x 180cm 

Rồi những thắc mắc “già cả” trên nhường chỗ cho những suy nghĩ khác, theo hướng “tươi mới hơn, hiện đại hơn, trẻ trung hơn”. Nào, hãy xem tranh theo một thế giới quan khác: Tác giả đang hạnh phúc, muốn bay lên trên nữa. Cô hạnh phúc với những gì mình có. Với đời sống vật chất khá, bạn có thể mua cho mình những đôi giày yêu thích, sống với những gì tự trong bản chất mình có. Thích thú, hạnh phúc với nó. Đúng mà, có gì sai đâu! Và hãy nghĩ mà xem, bạn có điều kiện, liệu bạn có chối bỏ không. Lẽ thường thì không rồi. Nhưng nếu chỉ nói có thể thì… thế thôi sao?

Vậy là bất chấp những thứ phẳng lì, chưa “đã” về hình thức, thì thế giới của tranh Hương vẫn làm người ta phải thắc mắc. Đó là một điều thú vị. Hoặc đó cũng là đặc điểm của loại tranh tự vẽ mình. (Mà cũng là câu hỏi của tôi: sao người ta học vẽ rất nhiều thứ và cuối cùng chỉ quay lại vẽ chính mình?)

May mắn thay là gặp được ngay tác giả ở phòng triển lãm sau đó. Mọi thứ đơn giản hơn hẳn. Qua những giãi bày tâm sự của tác giả qua từng bức tranh và nhận thấy có gì phải đao to búa lớn lắm đâu. Cũng chả nhiều triết học như mọi người vẫn tưởng tượng. Mọi thứ chỉ là những suy nghĩ nhỏ xinh. Đôi khi chỉ là một ngày tỉnh dậy với chú mèo dễ thương bên mình và đặt tên cho cái ngày đáng yêu đấy (Ngày yêu). Hay sự đồng cảm với những con người bị mất đi đôi mắt và tưởng tượng một ngày kia khoa học sẽ làm được gì cho đôi mắt người (Mắt cá).

Mắt cá – sơn dầu, 160 x 250cm 

Hoặc chỉ là một thói quen, một thú vui mua sắm, xưa còn là mơ, nay thì là thực (Dream)… Không hẳn là “tôn sùng thế giới vật chất” như tôi đã nghĩ… Cũng rất dễ thương, và rất phụ nữ nữa chứ: và một phụ nữ biết làm đẹp…

Nhưng nói sao nhỉ… Tác giả phát biểu trong lời khai mạc là muốn dùng ngôn ngữ hội họa để thể hiện những gì thầm kín nhất của bản thân mà có thể cũng khó diễn tả bằng lời. Tác giả muốn tìm tòi cái mới và thể hiện cái tôi của mình. Nhưng xem tranh đến vòng thứ hai, tôi tự hỏi, liệu mệnh đề ấy có quá “đao to” không? Cái “mới” mà tác giả thể hiện trong tranh là gì? Cái “tôi” hình như chỉ sôi nổi ở bề mặt, ở những hoạt động bề nổi. Còn hình như cả hai thứ ấy, cả cái “tôi”, cả cái “mới” đều không đủ mạnh mẽ hay đi đến tận cùng, cảm xúc cũng không đủ mãnh liệt để đề cao được chủ nghĩa cá nhân, làm nó trở thành lung linh và bí ẩn hơn. Nếu bảo rằng cuộc sống của tác giả bên ngoài êm đềm, thì thậm chí những gì bình yên nhất, một chút buồn vô tư cũng phải có sự mãnh liệt trong vẻ đẹp của nó chứ…

Friend, sơn dầu, 180 x 180cm 

Tôi lại nhớ đến graffity, một loại hình bị nhiều nhà phê bình mỹ thuật vẫn coi là phi nghệ thuật. Ấy khoan, những nét vẽ của “bọn chúng” đôi khi mãnh liệt đấy chứ, nói được nhiều điều đấy chứ. Người ta có khi đi qua đi lại một bức graffity đó hàng ngày mà không thấy chán vì đơn điệu… Thưa các độc giả, cứ thư giãn đi, hãy khoan chỉ trích rằng sao đi so sánh nghệ thuật chân chính với loại vẽ đường phố nhăng cuội được. Nhưng tôi chỉ muốn so sánh cái cảm giác nó đem lại cho người xem thôi… Đôi khi một câu hát vu vơ mà hay lại có giá trị hơn một bản giao hưởng dàn trải và nhàn nhạt.

Chuẩn bị, sơn dầu trên canvas, 160 x 250cm. Bức này cũng không được tham gia triển lãm.